Wat is er in de ogen van commissie Scheltema fout gegaan bij DSB, de hoofdrolspelers en het toezicht op de bank? Puntsgewijs een overzicht van het eindverslag van de onderzoekers.

DSB Bank

De problemen bij de bank ontstonden door de "eenzijdige en weinig professionele wijze waarop de bank werd geleid". De bank maakte winst door de verkoop van koopsompolissen, maar dat beleid is niet tijdig aangepast aan de maatschappelijke kritiek en de strengere regelgeving.

Als gevolg daarvan is in de zomer van 2009 een situatie ontstaan waarin DSB Bank weinig toekomst meer had. "De winstgevendheid en de vermogenspositie waren uitgehold en de onzekerheid over de claims van klanten en de liquiditeitsontwikkeling bij DSB Beheer, vormden een ernstig risico voor haar voortbestaan."

Scheringa

Dirk Scheringa beschouwde de bank als zijn bedrijf. Scheringa's invalshoek was een commercixeble. Op bancair gebied miste hij deskundigheid. Het functioneren van de bank was daardoor gericht op de verkoop en veel minder op het beheersen van risico's en financixeble stabiliteit.

De Nederlandsche Bank

DSB Bank had in 2005 geen bankvergunning moeten krijgen. Scheringa was eigenaar en directeur van de bank. De Nederlandsche Bank (DNB) had nooit met die structuur moeten instemmen. "Bij de verlening van de bankvergunning was deze voor een bank zodanig gebrekkig, dat de vergunning niet verleend had behoren te worden."Vervolgens was het toezicht van DNB onvoldoende. In zijn optreden is DNB "niet krachtdadig genoeg geweest om voldoende resultaten te bereiken".

AFM

De Autoriteit Financixeble Markten (AFM) moet toezien op het gedrag van financixeble instellingen. Aanvankelijk had de AFM te weinig bevoegdheden om in te grijpen, maar toen die macht werd uitgebreid had AFM "slagvaardiger kunnen optreden".

Koopsompolis

De bank leefde van de provisies op de verkoop van koopsompolissen. De DSB Bank zag al in 2006 dat het beleid op de schop moest, omdat de kritiek op de koopsompolissen steeds groter werd en de regels steeds strenger. De klant werd "onzorgvuldig" behandeld. De bank was te weinig gericht op het belang van de klant.

DSB Bank werkte aan een regeling voor gedupeerden. Aanvankelijk dacht de bank dat die regeling rond een miljoen zou kosten, maar korte tijd later liepen de eigen schattingen al in de richting van honderd miljoen.

Reddingsplan

Begin oktober 2009 is met andere banken gesproken over een reddingsplan. Bestuur, commissarissen en de aandeelhouder (Scheringa) waren bereid op te stappen. Een groep banken zou de DSB Bank dan overnemen. Maar die banken waren niet enthousiast, want ze vreesden schadeclaims en waren bang dat de slechte reputatie van DSB hun eigen handel zou besmetten. De banken wilden dat de overheid mee zou doen. Dat de minister van Financixebn niet aan de voorwaarden van het voorstel van de banken wilde voldoen, acht de Commissie gerechtvaardigd.

Noodregeling

Ook de Commissie vindt dat De Nederlandsche Bank terecht om een noodregeling vroeg. Scheltema meent dat DSB in een "toestand terecht was gekomen die het honoreren van de aanvraag rechtvaardigde". De rechtbank wees de eerste aanvraag af, maar de aanvraag lekte wel uit via De Volkskrant.

Haircut

De Nederlandsche bank besloot in oktober 2009 dat de DSB bank veel minder geld kan lenen bij de Europese Centrale Bank, de haircut. Volgens het DSB bestuur was dit de doodsteek voor de bank. De bank kon daardoor ineens over veel minder geld beschikken.

Volgens Scheltema waren er "gegronde redenen" om hiertoe te besluiten. De commissie vraagt zich wel af of het moment wel goed was gekozen. Bovendien zijn de minister en DSB er slecht over gexefnformeerd. De Commissie vindt het niet aannemelijk dat een ander optreden de ondergang van DSB had voorkomen.

Lakeman

De oproep van Pieter Lakeman aan spaarders om massaal geld op te nemen, is volgens Scheltema "onwenselijk" en zou strafbaar moeten worden gesteld. In de zomer van 2009 probeerde DNB in te grijpen, maar dat werd doorkruist door de oproep van Lakeman. "Indien deze niet had plaats gevonden, had een faillissement wellicht voorkomen kunnen worden."

Raad van Commissarissen

De Raad van Commissarissen bestond onder meer uit de VVD'ers Ed Nijpels en Robin Linschoten. De raad was te passief en het toezicht was onvoldoende. De commissarissen werden door Scheringa en zijn collega-bestuurders niet serieus genomen en slecht gexefnformeerd.

Media

Het media-optreden van de bank was "ambivalent" en "niet professioneel". DSB heeft de ellende voor een deel over zichzelf afgeroepen omdat een vertrouwenwekkende regeling van de klachten achterwege bleef.

Hackersaanval

Lakeman roept op 1 oktober spaarders op om hun geld op te halen bij DSB Bank. Die donderdag wordt duidelijk dat er inderdaad een run op de bank ontstaat. Volgens de bank is de website onbereikbaar omdat die door hackers is platgelegd. De Nederlandsche Bank constateert op basis van onderzoek van deskundigen en gesprekken met ICT medewerkers dat er geen sprake was van een dergelijke aanval.

Bron: nos.nl