In de verkiezingsprogramma’s van alle politieke partijen komt de hypotheekrenteaftrek aan de orde. Jarenlang was de vermindering van deze belastingaftrek een politiek taboe. Waarom wordt het ‘H-woord’ nu wel in de mond genomen? En wat betekent het eigenlijk?
Wat is hypotheekrenteaftrek?
De hypotheekrenteaftrek is een fiscaal voordeel voor huizenbezitters. De rente van de hypotheek op een huis kan worden afgetrokken van het inkomen. De regeling bestaat sinds 1893, toen de eerste inkomensbelasting in Nederland van kracht ging.
Wat vinden de partijen?
| GroenLinks |
geleidelijk afschaffen |
| D66 |
aftrek wordt lineaire aflossing; 52% tarief naar 42 % tarief; vanaf 2020 hervorming in 12 jaar naar 30 % |
| PvdA |
vanaf 2014 in 30 jaar tot 30 %; max. schuld in 2015 1 miljoen |
| SP |
komende 10 jaar gemaximaliseerd tot 350.000 |
| ChristenUnie |
beperking in 10 jaar tot max. 42 % |
| Partij voor de Dieren |
korte termijn max. aftrek 750.000 geleidelijk naar max. 500.000 |
| SGP |
tijdens crisis handhaven, later mogelijk aanpassen |
| CDA |
niet aankomen |
| VVD |
niet aankomen |
| PVV |
niet aankomen |
| Trots op Nederland |
niet aankomen |
Het Centraal Planbureau (CPB), wetenschappers in de Sociaal-Economische Raad (SER) en enkele vooraanstaande economen pleiten ook voor een verandering. De volgende generatie mag niet opgezadeld worden met een te hoge staatsschuld en onbetaalbare koopwoningen, redeneren zij.
Waarom bestaat deze regeling?
De hypotheekrenteaftrek is bedoeld om de aanschaf van een eigen woning te stimuleren. Na de Tweede Wereldoorlog maakten vooral confessionele partijen als de KVP en de ARP zich sterk voor het eigen woningbezit, omdat dit zou bijdragen aan de beschaving van de arbeiders. Later zagen meer partijen de voordelen van hypotheekrenteaftrek.
Nederland telt inmiddels 7 miljoen woningen, waarvan 4 miljoen koopwoningen en 3 miljoen huurwoningen.
Wat kost het?
De overheid is nu jaarlijks 11,4 miljard euro kwijt aan de hypotheekrenteaftrek. De Nederlandse hypotheekschuld is 616 miljard euro, een bedrag dat bijna even groot is als het bruto binnenlands product. In 2000 bedroeg de hypotheekschuld nog 286 miljard euro.
Het grote aandeel koopwoningen in Nederland levert de schatkist overigens ook geld op, onder meer door het eigenwoningforfait (2,2 miljard euro) en door de overdrachtsbelasting. Nieuwe kopers moeten 6 procent belasting betalen over de waarde van hun huis – goed voor jaarlijks 2,4 miljard euro.
Wat zijn de nadelen?
De woningmarkt is ernstig verstoord geraakt. De waarde van huizen is zo fors gestegen, dat starters nauwelijks meer een eigen huis kunnen kopen. Eengezinswoningen zijn sinds 1996 met 300 procent duurder geworden.
Door de hypotheekrenteaftrek wordt het aflossen van een hypotheek nauwelijks gestimuleerd en lopen huizenbezitters onnodige financixeble risico’s. In 2009 had 15 procent van de bewoners een lening hoger dan de waarde van hun huis.
De hypotheekenteaftrek wordt ook onbetaalbaar. In 2000 kostte de regeling de schatkist nog 7,4 miljard euro, in 2004 ging het om 10,5 miljard en in 2009 om 11,4 miljard euro. De staatsschuld loopt hierdoor op.
Het Centraal Planbureau (CPB), wetenschappers in de Sociaal-Economische Raad (SER) en enkele vooraanstaande economen pleiten ook voor een verandering. De volgende generatie mag niet opgezadeld worden met een te hoge staatsschuld en onbetaalbare koopwoningen, redeneren zij.
Wie vinden tegenstanders van aanpassing?
CDA, VVD, PVV en Trots op Nederland, de Vereniging Eigen Huis en de makelaars zijn tegen aanpassing van de hypotheekrenteaftrek. Zij vrezen een instorting van de woningmarkt, waardoor huizen plotseling veel minder waard zijn. De maandelijkse lasten zullen omhoog gaan, waardoor mensen hun hypotheek niet meer kunnen betalen en met een schuld komen te zitten die hoger is dan de waarde van hun eigendom. Dit is slecht voor de toch al zwakke economie. President Nout Wellink van De Nederlandsche Bank (DNB), al meer dan tien jaar voorstander van aanpassing, vindt daarom dat de politiek nu niet moet morrelen aan de regeling.
Tegenstanders noemen Zweden vaak als voorbeeld waar in 1991 de maximale aftrek van 90 procent naar 30 procent ging. De Zweedse economie was al zwak en het land stortte in een diepe crisis. In Engeland is de fiscale regeling vanaf 1979 geleidelijk afgeschaft en dit heeft niet tot noemenswaardige problemen geleid.
Wat merken huizenbezitters?
Bij een aanpassing van de hypotheekrenteaftrek zal de waarde van de huizen onmiddellijk dalen. Het CPB gaat uit van een vermindering tussen de 8 en de 25 procent, afhankelijk van de geleidelijkheid van de aanpassing.
Voor sommige huiseigenaren betekent dit dat ze maandelijks een paar tientjes extra moeten betalen. Dit bedrag kan oplopen naar zo’n 200 euro per maand, afhankelijk van welk soort hypotheek.
Gaat er daadwerkelijk iets veranderen?
Dat is afhankelijk van de verkiezingsuitslag. Uit de opiniepeilingen blijkt dat nu een meerderheid tegen is. Dit zegt nog niets – tijdens de formatie zal pas duidelijk worden welke partij wat weet binnen te slepen.
Bron: www.nos.nl
